INSP-TL HALA’O FORMASAUN ENBC BA PESSOAL SAÚDE IHA MUNISPIU BAUCAU

BAUCAU, WATULETE, 20 Abril 2026


Neurological Expert

Institutu Nasional Saúde Públika Timor-Leste (INSP-TL) hala’o formasaun Kuidadu Esensial ba Bebe Foin Moris ENBC ba pessoal saúde iha Munisipiu Baucau durante loron 5 hahu loron 20 to’o 24 fulan Abril tinan 2026. Iha salun São Jose, Watulete.

Objetivu hosi formasaun ne’e maka foku liu ba iha kuidadu esensial ba bebe foin moris, nune atu hasa’e kapasidade no abilidade ba pessoal saúde sira ne’ebé maka servisu iha postu saúde no sentru saúde. Pessoal saúde sira ne’ebé tuir formasaun kompostu hosi Médico, Parteira no Enfermeiro/a total formandu nain 25 no husi total ne’e nain 23 Feto no Mane nain 2 ho klasifikasaun tuir profesional hanesan tuir mai : Mediku nain 8, Parteira hamutuk nain 16 no Enfermeiro nain 1.

Entretantu, iha formasaun ne’e abertura hosi Diretor Nasional Formasaun INSP-TL Sr. Emelito Gomes, S.Kep, Ners. Depois de kontua formasaun ba loron dahuluk.

Iha abertura Diretor Nasional Formasaun INSP-TL Sr. Emelito Gomes, S.Kep, Ners. Hateten, previleizu tebes pessoal saúde liu-liu ba iha atendementu ne’ebé maka direta ba iha komunidades Enfermeiru, Parteira no Médico tanba ita ninia prezensa iha komunidade atu Eleva servisu Ministériu saúde nian liu hosi formasaun hirak ne’ebé maka ita boot sira agora dadaun rona no aprende hosi formador sira ne’ebé maka hosi INSP-TL no hosi parte Munisipiu nian ne’ebé sei fó formasaun kuaze loron 5, fira katak hosi formasaun sira ne’e atu kapasita no sai hanesan bukaen ida ba ita boot sira oinsa bele atu hala’o atendementu ba iha komunidade sira.

Atu informa ba iha saúde Munisipiu atu haree didiak ligadu ho mapamentu atu nune’e possoal saúde sira bele destaka ba iha fatin sira ne’ebé maka horik ba, nune’e husu formandu sira durante loron 5 nia laran uza oportunidde didiak atu toma atensaun no konsentrasaun ba materia hirak ne’ebé fó hosi formador sira karik iha iha parte balun ita boot sira la komriende bele hlo konfirmasaun ba iha dormador sira atu bele esplika klaru liutan. Fiar katak liu hosi formasaun ida ne’e transferensia maternidade Munisipiu Baucau sei redus no sei la aumenta hanesan tina kotuk.

Reprezenta Diretor SSM Munisipiu Baucau Sra. Maria Candida dos Reis

Nia deskursu hateten, Loron ohin ita hotu halibur hamutuk iha fatin ida ne’e ho objetivu atu partisipa no tuir formasaun ENBC ne’ebé fó hosi formador sira hosi Institutu Nasional Saúde Públika Timor-Leste, durante loron lima. Iha importante balun ne’ebé maka hakarak atu informa ba partisipantes ou formandu sira hotu katak, wainhira tuir formasaun presiza konsentrasaun ne’ebé masimu ba materia hirak ne’ebé fó hosi formador sira. Tanba iha materia hirak ne’e fó mó vantajen diak ba ita boot sira oinsa atu hala’o atendementu ne’ebé diak bao an sira ne’ebé iha ita boot sira nia hela fatin liu-liu pessoal saúde sira ne’ebé maka hakna’ar iha postu saúde sira ne’ebé iha komunidade sira nia le’et.

Alende liu hosi deskursu, Diretora mós informa ba formandu sira katak, liu hosi formasaun ida ne’e karik iha parte balun ne’ebé formandu sira la kompriende durante loron 5 nia laran aproveita kedas halo konsultasaun no husu ba formador sira atu nune’e bele esplika detallu liutan ligadu ho formasaun ENBC ida ne’e.

Entrevista Partisipantes ba Formasaun ENBC iha Munisipi Baucau:

Médico, Sra. Almerinda Cabral, hosi Postu Saúde Laisorulai, iha entrevista hateten, sente kontente tebes tuir formasaun ENBC ida ne’e, tanba liu hosi formasaun ida ne’e atu aumenta tan ami nia abilidade hodi nune’e bele aplika iha ami nia servisu fatin idak-idak, iha espliksaun dotora mós hateten pela primeiravez tuir formasaun ENBC iha Munisipiu Baucau, ligadu ho materia sira ne’e iha Universidade hetan ona maibe wainhira ami iha ona servisu fatin ami haluha buat balun maibe liu hosi formasun ida ne’e atu kontinua no fanu fila fali ami nia hanoin atu bele aprende klean liutan no aplika fila fali iha ami nia servisu fatin liu-liu ba iha kuidadu esensial bebe foin moris.

Enfermeiro, Sr. Ramiro da Costa, hosi Postu Saúde Samalari, informa, agradese tebes ba formadores sira hosi INSP-TL ne’ebé ho laran luak bele hakat ona mai iha Munisipiu Baucau hodi fó formasaun ba pessoal saúde sira iha Munisipiu Baucau. Hanesan enfermeiro nomos sai hanesan mós partisipante iha formasaun ENBC ida ne’e hau sente satisfas tebes atu tuir formasaun ne’e, nune’e hau nia esperansa ba oin hau bele hetan siensia foun ne’ebé hosi formador sira no espera katak liu hosi siensia ida ne’e hau sei implementa fila fali ba iha hau nia servisu fatin.

Sr. Ramiro da Costa, akresenta tan katak, sujere ba iha Institutu Nasional Saúde Públika Timor-Leste, liu-liu ba iha Diresaun Nasional Formasaun ba oin laos deit formasaun ENBC, maibé bele realiza tan formasaun sira seluk maka hanesan Doenças Contagiosas no non Contagiosas, nafatin hala’o formasaun ba iha professional saúde sira liu-liu iha Médico, Enfermeiro no parteira sira.

Parteira, Sra. Ofiana Koli da Costa Freitas, hosi Postu Saúde Ossoala, iha entrevista hateten, hanesan parteira hau sente agradese no kontente tebes ba iha formasaun ENBC ida ne’e, tanba ho durasaun formasaun ida ne’ebé maka kuaze semana ida signifika katak durante loron lima nia laran, ida ne’e sai hanesan oportunidade diak ida sai hanesan bukaen ba hau nu’udar parteira hodi servi no implementa fila fali iha hau nia servisu fatin hodi bele halo atendementu ba iha komunidade liu-liu inan sira no esensial liu ba iha bebe foin moris. Hanesan parteira hakarak sujere ba iha INSP-TL katak, labele para formasaun ida ne’e deit maibé se bele formasaun sira seluk hanesan, Partu Moos no Seguru (PMS), Planeamentu Familiar

Publika: April 23, 2026
Notisia atual sira:

INSP-TL_ Fasilita formasaun Jestaun Lideransa ba profesional saude iha Munisipiu Baucau

BAUCAU — Diretor-Jerál Tékniku Sientífiku Institutu Nasionál Sa

DIRETÓR GERAL TÉKNIKU NO SIENTÍFIKU REALIZA ENKONTRU AVALIASAUN SEMESTRE DAHULUK HO DIRESAUN NASIONAL FORMASAUN

INSP-TL, 22 Jullu 2026. Diretór Geral Tékniku no Sientífiku, Instituto Nacio

MINISTERIU SAUDE KOMEMORA LORON NASIONAL SAÚDE BA DA-11, IHA MUNISIPIU VIQUEQUE

VIQUEQUE, 22 Jullu 2026___Ministériu Saúde (MS) Timor-Leste Komemora Loron Nasional

WORKSHOP JESTAUN KAZU ASU TATA

INSP-TL, 10 Jullu 2026___Institutu Nasional Saúde Públika Timor-Leste (INSP-TL), li

Presidente INSP-TL Lidera Enkontru Koordenasaun ho Parseriu Menzies School of Health Research

DILI, kuarta-feira, 15/07/2026, Presidente Institutu Nasionál Saúde Públika